Commentaar op TVW vanuit Bewoners Collectief Energie Transitie S-D

Commentaar op definitief concept TVW

Algemene opmerkingen

·        TVW is voor de gemiddelde burger te uitgebreid en lastig te lezen. Ons voorstel is om op één poster de uitkomst in simpele stappen duidelijk te maken. Bijvoorbeeld voor het “gele” gebied:

o  Stap 1: Energiereductie door isoleren, LED verlichting en elektrisch koken

o  Stap 2: Installatie Zonnepanelen om zelfstandig elektra op te wekken achter de meter

o  Stap 3: Installatie hybride warmtepomp naast een bestaande CV ketel dan wel met een geïntegreerd CV ketel

·        TVW lezen in combinatie met Regionale Structuur Warmte (RSW) aangezien deze laatste een heldere visie geeft alsmede interessante aanvullingen op de gevolgen van elektrificatie, de schaarste aan duurzaam gas en de mogelijkheden van zonthermie.

·        De conceptvergelijkingen zijn gebaseerd op een gasprijs van €0,80. Bij een forse stijging van de gasprijzen, zoals we die nu kennen, komen naar verwachting concepten op basis van warmtenetten als gunstiger oplossing naar voren.

·        Het ontbreekt aan een integrale visie op in ontwikkeling zijnde en in de komende 5-10 jaar op de markt komende technieken

De basisoplossing voor Schouwen-Duiveland

Gepresenteerde basisoplossing: CV ketel + hybride warmtepomp + duurzaam gas:

·        Beschikbaarheid van voldoende duurzaam gas tegen een redelijke prijs is verre van zeker. Zie RSW hoofdstuk 4. Dit risico wordt bij deze oplossing afgewenteld op de bewoners binnen de Gemeente.

·        Gemeente Schouwen Duiveland zou er goed aan doen om een eigen voorziening van Duurzaam gas te realiseren in de vorm van een biovergister. Dit in samenwerking met de lokale landbouw en veeteelt. Deze vorm van opwekking van duurzaam gas heeft ook een positieve impact op het CO2 probleem binnen deze sectoren.

Alternatieve scenario’s

Om onduidelijke redenen zijn een aantal aantrekkelijke alternatieve scenario’s niet belicht, ondanks het feit dat hier vanuit het Bewoners Collectief diverse keren op is aangedrongen. Deze scenario’s maken meer gebruik van natuurlijke bronnen, zijn voor het grootste deel onafhankelijk van schaarse energiebronnen, zijn minder risicovol voor de inwoners van Schouwen-Duiveland en leiden tot een extra reductie van CO2 uitstoot.

Alternatief 1: Zonthermie

De toepassing van zonthermie, waarbij zonnewarmte opgevangen wordt door middel van zonnecollectoren in de zomer voor gebruik in de winter, ontbreekt in de TVW. De reden om zonthermie niet als duidelijk alternatief te benoemen en uit te werken is niet duidelijk, temeer daar in hoofdstuk 4.3 van de RSW juist een “warm” pleidooi wordt gehouden voor de toepassing van zonthermie.

Belangrijkste voordelen van zonthermie:

·        Zonnewarmte is gratis en in ruime mate aanwezig in dit deel van Nederland

·        Zonthermie werkt zonder toevoeging van (duurzaam) gas en grote hoeveelheden elektra

·        Zonthermie in een centrale toepassing is naar verwachting geschikt voor meerdere kernen binnen onze gemeente

Vanzelfsprekend kleven er ook nadelen aan deze techniek, zoals het extra ruimtegebruik van de zonnecollectoren, de noodzaak om een buffervat te plaatsen en de nog relatief hoge investeringskosten.

Alternatief 2: Warmtenet op basis van Basaltaccu

De meest ideale oplossing voor het opwekken, opslaan en distribueren van warmte is de toepassing van een warmtenet dat gevoed wordt vanuit een basaltaccu (warmteopslag 500 graden), die opgewarmd wordt door elektra uit een zonneweide en/of een windmolen.

Het concept wordt momenteel toegepast in Ecodorp Boekel, op basis van een Nederlands patent, maar wordt ook ontwikkeld door Siemens.

Zie:       https://cesar-energystorage.com/hoe-werkt-het/

https://www.deingenieur.nl/artikel/basaltaccu-voor-continu-schone-energie

               https://www.biobasedpress.eu/nl/2021/02/goedkope-energieopslag-in-de-versnelling/

De werking in het kort:

·        Het hart van het systeem bestaat uit een basaltaccu. Deze accu is niet meer dan een grote silo gevuld met basalt. Het basalt is rondom ingepakt in isolatiemateriaal en in het basalt zijn gloeispiralen opgenomen

·        Vanuit een naastgelegen zonneweide (PV panelen) en/of gekoppelde windmolen wordt elektra niet naar het elektriciteitsnet geleid maar direct naar de gloeispiralen in een basaltaccu.

·        De accu wordt gedurende voorjaar-zomer-herfst opgewarmd tot 500 graden.

·        Vanuit de basaltaccu wordt in de winterperiode water van 70-90 graden via een warmtenet naar de woningen gedistribueerd.

·        In de woningen behoeft de verwarmingsinstallatie nauwelijks aangepast te worden.

Dit systeem is schaalbaar en daarom geschikt voor kleine woningclusters, dorpen en stadswijken.

De voordelen op een rij:

·        Volledig stand-alone concept. Geen belasting van het overvolle elektranet en los van het gasnet. De lokaal (binnen de Gemeente Schouwen-Duiveland) opgewekte energie uit zonneparken en/of windmolens verdwijnt niet naar elders in het land, maar wordt lokaal opgeslagen en gebruikt voor verwarming van de bebouwde omgeving.

·        Door het hoge temperatuur warmtenet is dit concept ook geschikt voor oudere wijken met minder goed geïsoleerde woningen.

·        Basalt is een zeer goedkoop en in ruime mate voorradig materiaal.

·        Alle technische componenten komen voort uit bestaande techniek.

·        Het distributiesysteem in de woningen (vloerverwarming en/of radiatoren) behoeft niet aangepast te worden.

·        Na de initiële investering, die over een lange periode afgeschreven kan worden, zijn de bijkomende tijdgebonden kosten minimaal.

Eén van de nadelen van dit systeem betreft het ruimtebeslag van de basaltaccu.

Maar juist in een landelijk gebied als Schouwen-Duiveland speelt dit nadeel nauwelijks. De basaltaccu’s kunnen volledig weggewerkt worden in het landschap, verdiept, half-verdiept, als terp of dijk of als onderdeel van een groter gebouw.

Een lokale energiecoöperatie zou eigenaar en exploitant van de centrale installaties kunnen zijn, met bijvoorbeeld de woningeigenaren als belangrijkste aandeelhouders: “Energie van ons en voor ons”

Bewoners Collectief Energie Transitie

Piet van Beveren

Ria Geluk

Huib Tieleman

Jack de Vos

Contact: bewonerscollectief@energiesd.nl

27-10-2021